Vốn token: tài sản AI doanh nghiệp cần tự xây dựng

Câu hỏi lớn hơn việc chọn mô hình

CEO Microsoft Satya Nadella gần đây nêu một nhận định đáng để người điều hành suy nghĩ: thay đổi do AI mang lại khác các làn sóng nền tảng trước đây. Lần đầu tiên, có thể xây dựng vòng tương tác nhận thức thực sự giữa con người và hệ thống số.

Theo ông, mỗi công ty sẽ phải xây dựng hai loại vốn. Vốn con người gồm tri thức, khả năng phán đoán, quan hệ, sáng kiến và nhận diện quy luật của đội ngũ. Vốn token là năng lực AI do doanh nghiệp xây dựng và, quan trọng hơn, sở hữu.

Vốn token tăng không làm vốn con người kém giá trị; ngược lại, con người càng quan trọng trong đặt mục tiêu, kết nối lĩnh vực và nhận ra những quy luật có ý nghĩa. Thiếu định hướng đó, tài nguyên tính toán không tạo ra tiến bộ thực chất.

Cơ hội: chu trình học hỏi tích lũy giá trị

Nhận định cốt lõi của Nadella là xây dựng chu trình học hỏi trên nền mô hình, nơi vốn con người và vốn token cùng tăng giá trị. Có thể giao một tác vụ, thậm chí một công việc cho AI, nhưng không thể giao đi trách nhiệm học hỏi. Tương lai doanh nghiệp nằm ở khả năng tích lũy tri thức giữa con người và AI.

Điều này đòi hỏi kiến trúc mới: hệ thống tốt hơn sau mỗi lần sử dụng, trong khi công ty giữ quyền kiểm soát tài sản trí tuệ. Theo cách diễn đạt của ông, cần thay được mô hình “tổng quát” mà không mất kinh nghiệm của “người lâu năm trong công ty” đã tích hợp vào hệ thống. Đó là phép thử thực chất về quyền kiểm soát và tính tự chủ.

Rủi ro: giá trị tập trung vào một vài mô hình

Nadella cũng cảnh báo về kịch bản giá trị của mọi ngành bị một vài mô hình hấp thụ. Nếu toàn bộ giá trị chỉ chảy về số ít mô hình, hệ thống kinh tế chính trị và xã hội sẽ không chấp nhận một tương lai AI làm suy yếu cả ngành nghề.

Vì vậy, cần xây dựng hệ sinh thái tiên tiến, không chỉ mô hình tiên tiến: giá trị được phân bổ qua doanh nghiệp, ngành và quốc gia; mỗi tổ chức sở hữu chu trình học hỏi lưu giữ tri thức và tích lũy cả vốn con người lẫn vốn token.

Quan điểm của Horizon AI

Với Horizon AI, tài nguyên tính toán mới là điểm khởi đầu. AI tạo giá trị khi được tích hợp vào tổ chức và trở thành năng lực thuộc về tổ chức. “Vốn token” gọi tên chính xác quan điểm này.

Để bắt đầu xây dựng và sở hữu vốn token, doanh nghiệp cần ít nhất bốn điều:

• Khả năng chuyển đổi mô hình: tự do chuyển giữa các mô hình, tránh phụ thuộc duy nhất một nhà cung cấp. Đây là nền tảng đầu tiên của tính tự chủ.
• Tri thức thuộc về doanh nghiệp: dữ liệu, phán đoán và quy trình được tích lũy trong hệ thống ngày càng hữu ích, không trở thành nguồn nuôi mô hình của đơn vị khác.
• Mức sử dụng rõ ràng, có thể quản trị: ai dùng gì, ở đâu và bao nhiêu, đều có thể xác định trách nhiệm và kiểm toán.
• Đánh giá theo kết quả của mình: chọn mô hình theo kết quả kinh doanh thực sự quan tâm, không chỉ theo bảng đo bên ngoài.

Cách chúng tôi thực hiện

ATP Token đưa các nguyên tắc trên vào một lớp nền tảng doanh nghiệp có thể tích hợp:

• One key · Every model: gọi mô hình từ nhiều nhà cung cấp qua một giao diện và thay mô hình bên dưới mà không sửa ứng dụng. Khả năng chuyển đổi có trong kiến trúc từ đầu.
• Quản trị theo tổ chức: phân bổ ngân sách, cấp quyền mô hình và xác định từng yêu cầu theo Organization → Workspace → Project (tổ chức → không gian làm việc → dự án). Ai được dùng gì, dùng bao nhiêu đều rõ ràng.
• Mỗi yêu cầu có dấu vết: token đầu vào, đầu ra, trạng thái và khóa đều được ghi lại. Đối soát và kiểm toán dựa trên bằng chứng.
• Mức sử dụng và chi phí tập trung: chi tiêu qua nhiều nhà cung cấp được quản lý trên một nền tảng, có thể lập ngân sách và dự báo.

ATP Token biến việc “sở hữu vốn token” thành năng lực có thể định tuyến, quản trị và quan sát. Mô hình bên dưới có thể thay đổi, nhưng hệ thống quản trị và tri thức xây dựng phía trên vẫn thuộc về doanh nghiệp.

Muốn biến AI thành năng lực doanh nghiệp sở hữu? Gửi email tới [email protected] hoặc đặt lịch tư vấn.